Bình oxy 20 lít nạp đầy 150 bar chứa khoảng 3.000 lít khí, thở được khoảng 25 giờ ở mức 2 lít/phút và 50 giờ ở mức 1 lít/phút. Đây là cỡ nằm giữa bình 14 lít và bình 40 lít, nhưng lại ít gặp ở TP.HCM hơn cả hai. Bài này tính thời gian thở theo từng lưu lượng, giải thích vì sao các đơn vị cho thuê ít giữ cỡ 20 lít, và gợi ý nên chọn 14 lít hay 40 lít khi gọi mà không có bình 20 lít.
Bình oxy 20 lít thở được bao lâu theo từng lưu lượng?
Lấy 3.000 lít chia cho lưu lượng mỗi phút rồi chia 60 để ra số giờ: 1 lít/phút được 50 giờ, 2 lít/phút được 25 giờ, 3 lít/phút được 16 giờ 40 phút, 5 lít/phút được 10 giờ. Thực tế nên trừ khoảng 10% vì đồng hồ còn 10–20 bar thì nên gọi đổi, không dùng cạn.
| Lưu lượng bác sĩ chỉ định | Thời gian lý thuyết | Thời gian thực tế (trừ 10% dự phòng) | Thường gặp ở |
|---|---|---|---|
| 1 lít/phút | 50 giờ | khoảng 45 giờ | Thở ngủ, COPD giai đoạn ổn định |
| 2 lít/phút | 25 giờ | khoảng 22 giờ 30 phút | Mức phổ biến nhất tại nhà |
| 3 lít/phút | 16 giờ 40 phút | khoảng 15 giờ | Sau đợt viêm phổi, suy tim |
| 5 lít/phút | 10 giờ | khoảng 9 giờ | Thở qua mặt nạ |
Cách tính này áp dụng cho mọi cỡ bình: số lít khí = dung tích vỏ (lít) × áp suất (bar). Bình 20 lít × 150 bar = 3.000 lít. Công thức đầy đủ và bảng cho các cỡ khác có ở bài một bình oxy dùng được bao lâu.
Vì sao bình oxy 20 lít ít gặp ở TP.HCM?
Vì nó nằm ở điểm bất lợi của cả hai nhóm: nặng gần 30 kg nên không còn tiện mang lên lầu như bình 10–14 lít, nhưng chỉ chứa nửa lượng khí của bình 40 lít nên vẫn phải đổi thường xuyên. Các đơn vị cho thuê vì thế giữ hai cỡ chủ lực là 10–14 lít và 40 lít.
- Vỏ 20 lít rỗng khoảng 25–27 kg, đầy khoảng 30 kg. Một người khó mang lên cầu thang an toàn, mà xe đẩy cho bình 40 lít lại thừa cỡ.
- Chu kỳ đổi khí: người thở liên tục 2 lít/phút cần đổi mỗi ngày, gần gấp đôi so với bình 40 lít.
- Trạm nạp: giá đổi khí thường tính theo bình, và chi phí một chuyến giao bình 20 lít không khác bình 40 lít, nên tính trên mỗi giờ thở thì bình 20 lít đắt hơn.
Bình 20 lít vẫn xuất hiện ở một số phòng khám và xe cứu thương vì vừa với giá đỡ trên xe. Ở nhà, phần lớn gia đình không gặp cỡ này.
Không có bình 20 lít thì chọn 14 lít hay 40 lít?
Nhà trệt hoặc có thang máy, người bệnh thở liên tục: chọn 40 lít. Nhà lầu không thang máy, hoặc thở ngắt quãng dưới 8 giờ mỗi ngày: chọn 14 lít. Bảng dưới đặt ba cỡ cạnh nhau để so.
| Tiêu chí | 14 lít | 20 lít | 40 lít |
|---|---|---|---|
| Lượng khí khi đầy | 2.100 lít | 3.000 lít | 6.000 lít |
| Thở 2 lít/phút | 17 giờ 30 phút | 25 giờ | 50 giờ |
| Khối lượng khi đầy | khoảng 22 kg | khoảng 30 kg | 55–60 kg |
| Mang lên lầu | Một người được | Khó | Hai người hoặc xe đẩy |
| Số lần đổi/tháng khi thở liên tục 2 lít/phút | khoảng 41 | khoảng 29 | khoảng 15 |
| Sẵn có tại TP.HCM | Phổ biến | Ít | Phổ biến |
Chi tiết từng cỡ có ở bài bình oxy 14 lít và bài bình oxy 40 lít thở được bao lâu. Nếu còn phân vân, cách đơn giản là thuê 40 lít trước; nếu việc đặt bình trong nhà bất tiện thì đổi sang 14 lít ở lần đổi khí sau.
Bình oxy 20 lít giá bao nhiêu và có thuê được không?
Ít đơn vị tại TP.HCM niêm yết giá riêng cho cỡ 20 lít vì ít tồn kho. Khi có, giá vỏ nằm giữa vỏ 14 lít và vỏ 40 lít, giá đổi khí thường tính như bình 40 lít. Vì thế tính trên mỗi giờ thở, bình 20 lít hiếm khi rẻ hơn.
Nếu gia đình đã có sẵn vỏ 20 lít từ trước, vẫn đổi khí được tại các trạm khí y tế, miễn vỏ còn hạn kiểm định và có nguồn gốc rõ. Khi gọi đổi, báo trước dung tích để nhân viên chuẩn bị, vì xe thường chỉ chở sẵn cỡ 10, 14 và 40 lít. Khung giá tham khảo cho các cỡ thông dụng có ở bài bảng giá bình oxy y tế.
Biết bình 20 lít còn bao nhiêu để gọi đổi kịp?
Nhìn đồng hồ áp suất: số lít còn lại bằng 20 nhân với số bar đang hiển thị. Kim còn 40 bar nghĩa là còn 800 lít, tức khoảng 6 giờ rưỡi ở 2 lít/phút, và đó là lúc nên gọi đổi.
Với người thở liên tục, nên gọi đổi khi kim về khoảng một phần tư thang đo để bình mới kịp đến trước khi bình cũ hết, nhất là vào ban đêm. Đọc kỹ cách quy đổi ở bài cách kiểm tra bình oxy còn hay hết.
Câu hỏi thường gặp về bình oxy 20 lít
Bình oxy 20 lít nặng bao nhiêu kg?
Vỏ thép 20 lít rỗng nặng khoảng 25–27 kg, nạp đầy thêm khoảng 4,3 kg oxy, tổng gần 30 kg. Chiều cao khoảng 1 mét, đường kính khoảng 20 cm. Đây là mức một người khỏe mang được quãng ngắn trên mặt phẳng, nhưng không nên tự mang lên cầu thang.
Bình 20 lít dùng được cho máy tạo oxy không?
Không liên quan. Máy tạo oxy tách oxy từ không khí và không dùng bình. Bình 20 lít là bình khí nén, dùng độc lập với đồng hồ giảm áp và dây thở. Hai thiết bị có thể dùng song song: máy chạy ban ngày, bình làm dự phòng khi mất điện.
Bình 20 lít thở qua mặt nạ được mấy giờ?
Mặt nạ cần từ 5 lít/phút trở lên, nên bình 20 lít chỉ được khoảng 10 giờ, thực tế khoảng 9 giờ khi trừ dự phòng. Người cần thở mặt nạ liên tục nên dùng bình 40 lít hoặc chuẩn bị hai bình để không gián đoạn trong đêm.
Hưng Phát 24H có bình 20 lít không?
Hưng Phát 24H cung cấp các cỡ 8, 10, 14 và 40 lít, là bốn cỡ phổ biến nhất cho gia đình. Với nhu cầu tương đương bình 20 lít, nhân viên tư vấn bình 14 lít cho nhà lầu hoặc 40 lít cho nhà trệt, và vẫn đổi khí cho vỏ 20 lít sẵn có của khách nếu vỏ còn hạn kiểm định.
Chưa biết nên chọn cỡ bình nào? Gọi 0901.103.523, báo lưu lượng bác sĩ chỉ định, số giờ thở mỗi ngày và nhà có thang máy không, nhân viên tư vấn cỡ phù hợp và giao trong 30–60 phút tùy khu vực, 24/24.
Nguồn tham khảo
- NHLBI, Oxygen Therapy (lưu lượng và thời gian thở theo chỉ định).
- HCDC, Hướng dẫn sử dụng bình oxy y tế tại nhà, 26/08/2021.
Bài viết hướng dẫn sử dụng thiết bị, không thay thế chỉ định của nhân viên y tế.
